Wet- en regelgeving rondom olietanks

Als eigenaar van een pand met een (voormalige) olietank heb je wettelijke verplichtingen. Of de tank nog in gebruik is, leeg staat of al jaren vergeten in de grond zit: de wet is duidelijk over wat er moet gebeuren. In dit artikel zetten we de belangrijkste regels op een rij.

De Wet bodembescherming

De basis voor alle regelgeving rondom olietanks is de Wet bodembescherming (Wbb). Deze wet stelt dat:

De eigenaar of gebruiker van een perceel verantwoordelijk is voor het voorkomen van bodemverontreiniging
Bij geconstateerde verontreiniging de eigenaar verplicht is om maatregelen te treffen
De overheid kan ingrijpen als de eigenaar niet zelf handelt

Sinds 2024 is de Wet bodembescherming grotendeels opgegaan in de Omgevingswet. De verplichtingen voor eigenaren zijn hierdoor niet wezenlijk veranderd, maar de procedures verlopen nu via het Omgevingsloket.

Activiteitenbesluit en olietanks

Het voormalige Activiteitenbesluit milieubeheer (nu onderdeel van het Besluit activiteiten leefomgeving) bevat specifieke regels voor ondergrondse opslagtanks:

Tanks die nog in gebruik zijn

De tank moet voldoen aan technische eisen (dubbelwandig of voorzien van kathodische bescherming)
Periodieke inspectie is verplicht (elke 5 tot 10 jaar, afhankelijk van het type)
Een lekdetectiesysteem moet aanwezig en werkend zijn
De installatie moet zijn aangemeld bij het bevoegd gezag

Tanks die buiten gebruik zijn

Een tank die langer dan 1 jaar buiten gebruik is, moet worden verwijderd of onklaar gemaakt
Onklaar maken houdt in: leeghalen, reinigen en vullen met zand of schuim
De eigenaar moet dit melden bij de gemeente
Na verwijdering of onklaar maken is bodemonderzoek verplicht

Meldplicht bij de gemeente

Bij vrijwel alle handelingen rondom een olietank geldt een meldplicht:

Situatie	Waar melden	Termijn
Tank verwijderen	Gemeente via Omgevingsloket	Minimaal 4 weken van tevoren
Tank onklaar maken	Gemeente via Omgevingsloket	Minimaal 4 weken van tevoren
Tank ontdekt (niet geregistreerd)	Gemeente, afdeling Milieu	Zo snel mogelijk
Bodemverontreiniging geconstateerd	Gemeente of provincie	Direct

Het niet melden van een bekende olietank of verontreiniging is een overtreding waarvoor de gemeente handhavend kan optreden.

Wie is verantwoordelijk?

De eigenaar van het pand

De huidige eigenaar is altijd verantwoordelijk voor een olietank op het perceel, ook als deze al aanwezig was bij aankoop. Dit geldt voor:

Het laten verwijderen of onklaar maken van de tank
Het laten uitvoeren van bodemonderzoek
Het bekostigen van eventuele bodemsanering

De veroorzaker van verontreiniging

Als aantoonbaar is dat een vorige eigenaar de verontreiniging heeft veroorzaakt (bijvoorbeeld door nalatig onderhoud), kan de huidige eigenaar proberen de kosten te verhalen. In de praktijk is dit lastig, zeker bij woningen die meerdere keren van eigenaar zijn gewisseld.

De gemeente of provincie

Het bevoegd gezag (gemeente, en bij ernstige gevallen de provincie) houdt toezicht op:

Naleving van meld- en verwijderplichten
De kwaliteit van bodemonderzoeken en saneringen
Handhaving bij overtredingen

Bij ernstige bodemverontreiniging die een risico vormt voor de volksgezondheid of het milieu, kan de provincie besluiten om zelf in te grijpen en de kosten te verhalen op de eigenaar.

De Omgevingswet (sinds 2024)

Met de invoering van de Omgevingswet zijn de regels rondom bodemkwaliteit en ondergrondse tanks samengebracht in het Besluit activiteiten leefomgeving. De belangrijkste veranderingen:

Meldingen verlopen nu via het Omgevingsloket in plaats van via losse formulieren
Gemeenten hebben meer beleidsruimte gekregen in het stellen van eisen
De zorgplicht voor de bodem is expliciet vastgelegd
Bij bouwactiviteiten is bodemonderzoek standaard vereist

In de praktijk verandert er voor eigenaren van olietanks weinig: de verplichting om een ongebruikte tank te verwijderen en de bodem te laten onderzoeken blijft onverminderd van kracht.

Verkoop van een woning met olietank

Bij de verkoop van een woning met een (voormalige) olietank gelden aanvullende verplichtingen:

Mededelingsplicht: de verkoper moet bekende olietanks en bodemverontreiniging melden aan de koper
Onderzoeksplicht: de koper wordt geacht zelf onderzoek te doen (bouwtechnische keuring, bodemonderzoek)
NVM-koopcontract: het standaard koopcontract bevat een vragenlijst over bekende olietanks en bodemkwaliteit

Verzwijging van een bekende tank of verontreiniging kan leiden tot ontbinding van de koop of een schadeclaim.

Boetes en handhaving

Gemeenten kunnen bij overtreding van de regels diverse maatregelen nemen:

Last onder dwangsom: u krijgt een termijn om de tank te verwijderen, met een dwangsom bij niet-nakoming (vaak EUR 5.000 - 25.000)
Last onder bestuursdwang: de gemeente laat de verwijdering uitvoeren op uw kosten
Bestuurlijke boete: bij ernstige overtredingen of herhaaldelijk niet-naleven

In de praktijk stellen gemeenten meestal eerst een redelijke termijn waarbinnen u zelf actie kunt ondernemen. Directe handhaving gebeurt vooral bij acute risico's voor volksgezondheid of milieu.

Veelgestelde vragen

Mag ik een olietank in de grond laten zitten?

Nee, een tank die niet meer in gebruik is moet worden verwijderd of onklaar gemaakt. Onklaar maken mag alleen als de tank niet gelekt heeft en de gemeente toestemming geeft.

Heb ik een vergunning nodig voor het verwijderen van een olietank?

Een vergunning is doorgaans niet nodig, maar u bent wel verplicht het te melden bij de gemeente via het Omgevingsloket, minimaal 4 weken voor aanvang van de werkzaamheden.

Wat als de vorige eigenaar de tank niet heeft gemeld?

U bent als huidige eigenaar verantwoordelijk. U kunt proberen de kosten te verhalen op de vorige eigenaar als deze de tank bewust heeft verzwegen, maar in de praktijk is dit lastig.

Welke instantie controleert olietanks?

De gemeente is het bevoegd gezag voor de meeste olietanksituaties. Bij ernstige bodemverontreiniging kan de provincie het gezag overnemen.

Geldt er een overgangsregeling voor oude tanks?

Nee. Ongeacht hoe oud de tank is of wanneer deze buiten gebruik is geraakt, de verwijderplicht geldt. Er is geen verjaringstermijn op de verantwoordelijkheid als eigenaar.

Advies

Weet u niet zeker of er een olietank op uw perceel aanwezig is? Neem contact op met uw gemeente of laat een opsporingsonderzoek uitvoeren. Vraag gratis offertes aan bij gecertificeerde bedrijven die u kunnen helpen met onderzoek, verwijdering en eventuele sanering.

Laatst bijgewerkt: april 2026